Sanne Kabalt

Over jaarringen, slangen en de op-één-na eenzaamste man

Sanne Kabalt

Een recensie van het boek 'Mannen zonder vrouw' van Haruki Murakami. Uitgegeven in een Nederlandse vertaling door Atlas Contact. Recensie van Sanne Kabalt, 3 Maart 2016, Amsterdam.


‘Toch vraag ik me af of zo’n ervaring in zeker opzicht niet noodzakelijk is – zo’n eenzame, trieste tijd als je jong bent. Als groeifase, zeg maar.’

‘Denk je dat?’

‘Net zoals bomen strenge winters nodig hebben om groot en dik te kunnen worden. In een klimaat waar het altijd warm en aangenaam is ontstaan immers geen jaarringen.’

Lisa Oppenheim, uit de 'Lunagraph' serie 

Lisa Oppenheim, uit de 'Lunagraph' serie 

 ‘Mannen zonder vrouw’ is een verzameling van zeven verhalen die op een subtiele en vaak surreële manier vertellen over (het verlies van) liefde en leven.

Masahisha Fukase

Masahisha Fukase

Een professioneel acteur weet al jaren dat zijn vrouw vreemdgaat maar confronteert haar er niet mee. Hij speelt de rol van zijn leven als de gelukkige echtgenoot die niets door heeft.

Een jongen vraagt aan een vriend of hij met zijn vriendin wilt uitgaan, terwijl de vriendin droomt over een maan die in zee zinkt. 

Een cosmetisch chirurg stelt zichzelf sinds het zien van een documentaire over een concentratiekamp telkens de vraag: Wat ben ik in godsnaam voor iemand?

Een vrouw was in haar vorig leven een lamprei die rustig op de bodem van de zee wachtte tot er een dikke forel langs zwom om zich aan vast te zuigen.

In en om een bar verschijnen een zwerfkat, een beschermer, een vrouw met grijze sterrenbeelden op haar lichaam en drie slangen. Er wordt geklopt, niet op de muren van een kamer, maar op de wanden van een hart.

Gregor Samsa wordt wakker als een mens en maakt kennis met lopen op twee benen, een kamerjas, zijn voortplantingsorganen en een meisje met een bochel.

Een man wordt diep in de nacht gebeld en wordt opeens mannen zonder vrouw en de op-één-na eenzaamste man ter wereld.

Marc van der Leenen

Marc van der Leenen

‘Mannen zonder vrouw’ is een boek dat typisch Murakami is en tegelijkertijd beduidend toegankelijker dan het merendeel van zijn andere werk. Hij lijdt je aan zijn hand binnen in zijn wereld. De verhalen raken elkaar; soms lijken personages zo overgelopen te zijn van het ene verhaal naar het volgende. De ik-persoon zou in alle verhalen dezelfde kunnen zijn, ware het niet dat naam en plaats variëren. Hoewel de verhalen op zichzelf kunnen staan werken ze naar mijn mening juist zo goed omdat ze elkaar opvolgen. Je krijgt de smaak te pakken, hoe verder je in dit boek doordringt. Je voelt je zelf als lezer ook mannen zonder vrouw, los van wat je werkelijke geslacht en relatiestatus ook moge zijn. Je voelt de twijfels, de pijn, de bewondering voor anderen, de bescheidenheid en het verdriet dat deze karakters kenmerkt.     

Het is heel eenvoudig om mannen zonder vrouw te worden. Je hoeft alleen maar zielsveel van een vrouw te houden en haar daarna te verliezen.’ (…) ‘In die wereld weerklinken geluiden anders. Je hebt er anders dorst. Je baard groeit anders. Het personeel bij Starbucks behandelt je anders. De trompetsolo’s van Clifford Brown klinken anders. De deuren van de metro gaan anders dicht. De loopafstand van Omotesandō naar Aoyama Itchōme is héél anders.

Gerhard Richter, uit de serie 'Painted Photographs'

Gerhard Richter, uit de serie 'Painted Photographs'

Dit is een somber boek, een boek over liefdesverdriet, over dood, over angst. En toch is het geen boek waar je somber van zult worden. Je zult betoverd worden, en op een contemplatieve, liefdevolle manier je eigen leven opnieuw bekijken.

 Wat ben ik in godsnaam voor iemand? Dat denk ik de laatste tijd vaak.

 

N.B. Bij deze recensie heb ik kunstwerken geplaatst die in mijn beleving bij het boek aansluiten. Dit is mijn persoonlijke keuze, de werken komen niet in het boek voor. De rechten van deze kunstwerken behoren toe aan de kunstenaars.